Hoe vergelijk je de helderheid van verrekijkers?

Hoe vergelijk je de helderheid van verrekijkers?

Er zijn nogal wat waardes die aangeven hoe de helderheid van een verrekijker zou zijn. We hebben het dan over het schemergetal, de relatieve helderheid, de geometrische lichtsterkte en de lichttransmissie. Er bestaan nogal wat misverstanden over hoe de waardes geïnterpreteerd kunnen worden. 

Schemergetal

Het schemergetal is een maatstaf voor de prestaties van de kijker als geheel. Hier geldt; hoe hoger hoe beter. Hoe hoger het schemergetal, des te beter de prestaties/details bij ongunstige lichtomstandigheden.

Bij deze berekening wordt er echter geen rekening gehouden met prestatieverhogende middelen als coatings en gebruik van betere glassoorten. Het schemergetal wordt verkregen door de vergroting en de objectiefdiameter met elkaar te vermenigvuldigen, en vervolgens de wortel te trekken uit dit product.

Het schemergetal is dus puur een wiskundige berekening, en hierdoor geen getal waarmee verrekijker vergeleken mogen worden. Elke 8x42 heeft namelijk hetzelfde schemergetal, maar er zijn grote verschillen tussen deze kijkers. Een Swarovski verrekijker van ~€ 2400,- is natuurlijk niet te vergelijken met een kijker van rond de €100,-, terwijl ze hetzelfde schemergetal hebben. Het schemergetal valt dus af als vergelijkend getal.

Geometrisch lichtsterkte / Relatieve helderheid

De geometrisch lichtsterkte / relatieve helderheid is ook een getal bepaald door een wiskundige berekening. Hiervoor doe je het volgende: het kwadraat van de uittredepupil; bij een 8x40 kijker is het uittredepupil 40 gedeeld door 8 = 5, het kwadraat is dan 5x5 = 25. Ook hiervoor geldt dat voor het zelfde type verrekijker je altijd de zelfde waarde krijgt. Het houdt wederom geen rekening met coatings en andere verbeteringen.

Lichttransmissie

Lichttransmissie is de enige waarde waaraan men de optische kwaliteit van een verrekijker kan beoordelen. De lichttransmissie is ook niet met een basis theoretische formule te bepalen. Bij het meten van de lichttransmissie houd men ook o.a. rekening met glaskwaliteit, coatingen, bouw van de verrekijker. Meten van de lichttransmissie gebeurt met speciale apparatuur. 

Door licht aan de objectief kant naar binnen te laten gaan en aan de oculair kant te meten hoeveel daar van over is, bepaal je dus echt hoe helder een verrekijker is. 

Conclusie

Wat bepaald dus de helderheid van een verrekijker? Dat is de lichttransmissie, aangegeven in percentage. Het vervelende hiervan is, dat we de fabrikanten moeten geloven wat ze beweren. De apparatuur om dit te meten zal niet iedereen beschikbaar hebben.